DÂY THÌA CANH

Dây thìa canh là loại thảo mộc được nhiều người biết đến khi quan tâm đến đường huyết.

Điểm đặc biệt của cây nằm ở các hợp chất tự nhiên trong lá.

Trong đó, acid gymnemic là nhóm hoạt chất được nghiên cứu khá nhiều. Các nghiên cứu còn quan tâm đến khả năng hấp thu glucose, hoạt động của insulin và cảm nhận vị ngọt.

Tại Việt Nam, dòng cây này cũng đã được nhiều nhà khoa học nghiên cứu trong nhiều năm.

Vậy loại cây này thực chất là gì? Và những công dụng nào đang được khoa học quan tâm?

1. Dây thìa canh là gì?

Dây thìa canh có tên khoa học là Gymnema sylvestre.

Đây là cây thân leo, thuộc nhóm thực vật được sử dụng từ lâu tại nhiều nước châu Á.

Theo Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam – Hàn Quốc (VKIST), cây cũng phân bố tại nhiều khu vực của Việt Nam. Có thể gặp tại Đông Bắc Bộ, đồng bằng Bắc Bộ và nhiều tỉnh miền Trung.

Phần lá được nghiên cứu nhiều nhất.

Trong lá có nhiều saponin và hợp chất tự nhiên. Đây cũng là nơi chứa những thành phần tạo nên sự quan tâm đặc biệt đối với Dây thìa canh.

2. Công dụng và tác dụng của Dây thìa canh được quan tâm như thế nào?

2.1. Hỗ trợ quá trình chuyển hóa glucose

Đây là hướng được nghiên cứu nhiều nhất.

Theo tổng hợp của VKIST, nhiều nghiên cứu trên Gymnema sylvestre ghi nhận tác động đến glucose trong các mô hình thực nghiệm.

Tại Việt Nam, PGS.TS Trần Văn Ơn và cộng sự cũng đã nghiên cứu dịch chiết Dây thìa canh. Kết quả trên chuột thực nghiệm ghi nhận tác động làm giảm glucose máu.

Một số thành phần trong cây còn được nghiên cứu về khả năng ảnh hưởng đến hấp thu glucose tại ruột.

Hiểu đơn giản, lượng glucose từ thức ăn cần đi qua đường ruột trước khi vào máu.

Việc tác động vào quá trình này là một lý do Dây thìa canh được quan tâm trong các nghiên cứu về kiểm soát đường huyết.

2.2. Dây thìa canh và insulin

Đây là một phần rất đáng chú ý.

Insulin là hormone do tuyến tụy tạo ra. Insulin giúp glucose từ máu đi vào tế bào để được sử dụng làm năng lượng.

Theo bài đăng trên Cổng thông tin Bộ Y tế, dẫn lời PGS.TS Trần Văn Ơn – Trường Đại học Dược Hà Nội, Dây thìa canh được nghiên cứu ở nhiều giai đoạn của quá trình chuyển hóa đường.

Trong đó có giảm hấp thu đường tại ruột, tăng sử dụng glucose tại mô và tác động đến quá trình tiết insulin của tuyến tụy.

VKIST cũng tổng hợp các nghiên cứu trên động vật.

Một số dịch chiết Dây thìa canh cho thấy tăng insulin trong huyết tương. Một số mô hình còn ghi nhận tăng khả năng tiết insulin của tế bào beta đảo tụy.

Đây là cơ sở giúp giải thích vì sao Dây thìa canh được nghiên cứu nhiều về đường huyết.

Tuy nhiên, các kết quả trên chủ yếu đến từ dịch chiết và mô hình thực nghiệm.

Không nên hiểu rằng uống trà có thể thay thế insulin hoặc thuốc điều trị.

2.3. Ảnh hưởng đến cảm nhận vị ngọt

Dây thìa canh còn có một đặc điểm khá thú vị.

VKIST ghi nhận trong cây có gurmarin. Đây là một polypeptide được nghiên cứu về khả năng làm giảm cảm nhận vị ngọt.

Đặc tính này khiến Dây thìa canh tiếp tục được quan tâm trong các nghiên cứu về thói quen sử dụng thực phẩm ngọt.

Tuy nhiên, không nên hiểu thành “uống trà sẽ hết thèm ngọt”.

Kiểm soát đồ ngọt vẫn cần bắt đầu từ chế độ ăn hằng ngày.

3. Dây thìa canh tại Việt Nam đã được nghiên cứu ra sao?

Việt Nam đã có quá trình nghiên cứu Dây thìa canh từ khá sớm.

Theo Cổng thông tin Bộ Y tế, năm 2007, PGS.TS Trần Văn Ơn thực hiện đề tài khoa học cấp Bộ về sàng lọc dược liệu có tác dụng liên quan đến đường huyết.

Trong quá trình này, nhóm nghiên cứu đã xác định và tiếp tục nghiên cứu Gymnema sylvestre tại Việt Nam.

Sau đó, các hướng nghiên cứu tiếp tục mở rộng.

VKIST đã tổng hợp nhiều dữ liệu về thành phần hóa học, glucose, insulin và lipid của Dây thìa canh.

Các cơ sở nghiên cứu trong nước cũng tiếp tục đánh giá Dây thìa canh và những loài cùng chi.

Năm 2022, Tạp chí Nghiên cứu Y học công bố nghiên cứu trên hỗn hợp dược liệu có Dây thìa canh lá to.

Trong mô hình chuột đái tháo đường type 2, nhóm nghiên cứu đánh giá glucose, insulin và các chỉ số liên quan đến độ nhạy insulin. Đây là dữ liệu thực nghiệm và không nên áp trực tiếp thành hiệu quả trên người.

Điểm quan trọng ở đây là:

Dây thìa canh không chỉ được dùng theo kinh nghiệm dân gian. Cây đã và đang được nghiên cứu về thành phần, cơ chế tác động và khả năng ứng dụng.

4. Trong Dây thìa canh có thành phần gì đáng chú ý?

Những tác dụng được nghiên cứu của Dây thìa canh liên quan nhiều đến thành phần hóa học của cây.

Theo VKIST, một số nhóm nổi bật gồm:

• Acid gymnemic: nhóm saponin được nghiên cứu nhiều về glucose và insulin.
• Gymnemasaponin, gymnemaside: các saponin tự nhiên khác của cây.
• Gurmarin: được nghiên cứu về ảnh hưởng đến cảm nhận vị ngọt.
• Conduritol A: được nghiên cứu về tác động đến hấp thu glucose trong mô hình thực nghiệm.

Trong đó, acid gymnemic là thành phần được nhắc đến nhiều nhất.

VKIST tổng hợp nghiên cứu cho thấy một dạng acid gymnemic đã làm tăng insulin huyết tương trên mô hình chuột đái tháo đường type 2.

Điều này giúp các nhà khoa học hiểu thêm về mối liên hệ giữa Dây thìa canh, glucose và insulin.

Tuy nhiên, đây là dữ liệu nghiên cứu trên hoạt chất và mô hình thực nghiệm.

Không nên chuyển những kết quả này thành lời khẳng định điều trị cho trà thảo mộc thông thường.

5. Trà Dây Thìa Canh Hoàng Thảo Mộc

Dây thìa canh khô có thể được dùng để pha nước.

Nhưng việc chuẩn bị và định lượng nguyên liệu mỗi ngày không phải lúc nào cũng tiện.

Dạng túi lọc giúp quá trình này đơn giản hơn.

Trà Dây Thìa Canh Hoàng Thảo Mộc có công thức gồm:

• Dây thìa canh ≥70%
• Mướp đắng
• Giảo cổ lam

Theo hồ sơ sản phẩm, trà có quy cách 80g, gồm 40 gói × 2g. Thông tin trên trang sản phẩm chính thức cũng ghi nhận cùng công thức.

Cách pha khá đơn giản.

Cho một túi trà vào ly. Thêm khoảng 150–300ml nước sôi.

Chờ khoảng 10–15 phút. Có thể nhúng túi trà vài lần trước khi thưởng thức.

Dạng túi lọc phù hợp với người bận rộn.

Bạn có thể pha tại nhà, tại văn phòng hoặc mang theo khi di chuyển.

Xem thông tin sản phẩm tại Trà Dây Thìa Canh Hoàng Thảo Mộc.

Nếu muốn tìm hiểu thêm về thói quen ăn ngọt, có thể xem bài Người hay thèm đồ ngọt nên chú ý gì trong chế độ ăn?.

6. Dùng Dây thìa canh thế nào cho hợp lý?

Nghiên cứu về Dây thìa canh cho thấy nhiều hướng đáng chú ý.

Nhưng một loại thảo mộc không thể thay thế toàn bộ chế độ chăm sóc sức khỏe.

Nếu quan tâm đến đường huyết, cần chú ý cả chế độ ăn và vận động.

Nên hạn chế đồ uống nhiều đường. Bữa ăn cần cân đối tinh bột, rau và chất xơ.

Người đang sử dụng thuốc hạ đường huyết hoặc insulin cần thận trọng hơn.

Không nên tự bỏ thuốc hoặc thay đổi liều để chuyển sang sử dụng thảo mộc.

Nếu muốn dùng thường xuyên, nên trao đổi với người có chuyên môn.

Kết luận

Dây thìa canh là loại thảo mộc có nhiều điểm đáng quan tâm.

Cây chứa acid gymnemic, gurmarin và nhiều hợp chất tự nhiên khác.

Các nghiên cứu tại Việt Nam đã tập trung vào nhiều hướng. Nổi bật là hấp thu glucose, chuyển hóa đường, insulin và cảm nhận vị ngọt.

Đó cũng là cơ sở giúp Dây thìa canh ngày càng được biết đến nhiều hơn.

Tuy nhiên, nghiên cứu về dược liệu không đồng nghĩa với việc mọi sản phẩm chứa dược liệu đều có tác dụng như nhau.

Dây thìa canh nên được sử dụng đúng vai trò. Chế độ ăn, vận động và theo dõi sức khỏe vẫn là nền tảng.

Với người yêu thích thức uống thảo mộc, Trà Dây Thìa Canh Hoàng Thảo Mộc mang đến cách sử dụng thuận tiện hơn.

Sản phẩm kết hợp Dây thìa canh, Mướp đắng và Giảo cổ lam trong dạng túi lọc dễ pha hằng ngày.

Sản phẩm không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.